AKNE VULGARİS - SİVİLCE

Akne Vulgaris, pilosebase birim ismi verilen kıl kökü ve yağ bezinin bir araya gelmesinden oluşan cilt biriminin kronik ve inflamatuar hastalığıdır. Halk arasında sivilce ya da siyah nokta olarak bilinir. En sık ergenlik döneminde görülür ve erişkinlikte şiddeti giderek azalır. Kadınlarda daha sık görülürken erkeklerde daha şiddetli seyreder. Akne vulgaris hayatı tehdit eden bir hastalık olmasa da hastaların hayat kalitesini etkilemesi açısından da önemli bir hastalıktır.

Akne oluşumunda Propionibacterium Acnes ismi verilen bir bakteri de rol oynamaktadır ama bu bakteri cildimizin doğal florasında bulunan bir bakteridir. Akne vulgaris hastalığı bulaşıcı bir hastalık değildir.

          Hastalar aknesiz bir hayat için akne lezyonlarını sıkmamalıdır. Akneleri sıkmak lezyonun enfekte olmasına ve iz kalmasına sebep olabilir. Dermatoloji uzmanları tedavi amaçlı komedon ve aknelerin temizlik ve drenajını yapabilir.

          Hastalar yüzlerini ovalamaktan kaçınmalıdır. Çünkü bu davranış komedonların inflamasyonuna sebep olabilir.

Belirti ve Bulgular

          Hastalık kendine özgü halk arasında siyah nokta ve sivilce olarak bilinen lezyonlara sahiptir. Bu lezyonlar esas olarak kıl foliküllerinin tıkanması ve folikülün içinin sebum ismi verilen cilt tarafından üretilen yağ ile dolması ile oluşan komedon isimli lezyonlardır. Komedonlar içlerinde melanin pigmenti biriktiğinde siyah nokta şeklinde görülürler. Eğer bu komedonlarda bakteri üremesi ve inflamason gelişirse sivilce olarak bilinen yapılar oluşmuş olur. Bu lezyonlar en sık yüzde görülmekle birlikte sırt, omuz gibi vücudun çeşitli bölgelerinde de görülebilir.

Sebepleri ve Risk Faktörleri

          Akne Vulgaris hastalığının gelişmesinde farklı faktörler etkilidir.

  • Beslenmeye bağlı faktörlerin akneyi tetikleyebileceği bilinmektedir. Çikolata vb şeker içeriği yüksek yiyecekler, beyaz ekmek, kızartmalar, hazır meyve suyu ve kola gibi şeker içeriği yüksek içecekler kan şekerinin hızlı yükselmesine sebep olduğu için dolaylı olarak akneyi tetikleyebilmektedir. Bu sebeple bu yiyeceklerin aşırı miktarda tüketimi önerilmez.
  • Stres akne lezyonlarını arttırdığı bilinmektedir, stres azaltma eğitimi alan hastaların hastalık şiddetlerinin azaldığı görülmüştür.
  • Ailede Akne Vulgaris hastalığının olması akne gelişimi için risk faktörüdür.
  • Bazı ilaçlar ve kozmetikler akne gelişimine sebep olabilir. Genelde kozmetikler akne gelişimi olmaması için özel üretilmiştir.

Tanı

Akne Vulgaris hastalığı tanısı hekim tarafından muayene edildikten sonra konulur. Bazen aknelerin sebebini belirleyebilmek ve altta yatan başka hastalıkları tespit edebilmek için laboratuvar testleri yapmak gerekebilir.

Tedavi

Aknesiz bir hayat için tedavide hastaların ve lezyonların tipine göre lezyonların üzerine direk sürülen krem ve jel gibi ilaçların yanında ağız yoluyla kullanılan tablet ve kapsüller de tercih edilebilir. Topikal olarak kullanılan ilaçlar retinoidler, peroksitler, antiinfektifler, antibiyotikler ve bunların kombinasyonlarıdır. Tek başına antibiyotik kullanılması direnç gelişimini önlemek adına önerilmez. Bunun yerine antibiyotiklerin peroksitler veya retinoidlerle kombine edilmesi önerilir ve uzun süre kullanılmasından kaçınılması gerekmektedir.

          Hastalık şiddetliyse ve vücudun farklı yerlerinde tutulum mevcutsa sistemik etki gösteren oral tedaviler tercih edilebilir. Oral tedaviler arasında da antibiyotikler ve retinodler yer almaktadır. Oral tedaviler ve topikal tedaviler birlikte veya art arda kullanılabilir.

          Akne Vulgaris kronik bir hastalık olduğu için idame tedavi kullanılması gerekmektedir. Lezyonlar iyileştikten sonra gözle görülmeyen öncül lezyonlar olan mikrokomedonların oluşmasını engellemek için idame tedavi önemli bir yere sahiptir. İdame tedavide direnç gelişimini önlemek adına antibiyotikli ilaçların kullanılması önerilmez.

Tedavinin başarılı olabilmesi ve aknesiz bir hayat için hekim tarafından reçete edilen ilaçların uygun şekilde kullanılması ve verilen tavsiyelere uyulması çok önemlidir.

 

Referanslar:

  1. Türk Dermatoloji Derneği Akne Hasta Bilgilendirme Klavuzu http://turkdermatoloji.org.tr/media/hasta_bilgilendirme/akne.pdf
    (son erişim: 03.09.2020)
  2. Kutlubay Z, Türkiye Akne Tanı ve Tedavi Rehberi 2018
SİTE HARİTASI
GİZLİLİK BİLGİ TOPLUMU HİZMETLERİ KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI YAN ETKİ BİLDİR
© 2016-2019 Abdi İbrahim İlaç Sanayi ve Tic A.Ş. TÜM HAKLARI SAKLIDIR
Bu sitedeki bilgiler, bir hekim veya eczacıya danışmanın yerine geçemez. Daha fazla bilgi için bir hekime veya eczacıya başvurunuz.
Sitemizdeki ürünler bölümü sağlık mesleği çalışanları içindir. Web Sitesi Sorumlusu: Medikal Direktör Recep Erşahin